X
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
صفحه اصلی > مقالات 

 

آخرین مطالب
پنج شنبه 19 مهر 1397
دیدار و گفتگوی حجت الاسلام و المسلمین دکتر فعالی با دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه آیت الله حسینی بوشهری
دکتر محمدتقی فعالی ریاست محترم مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل‌یاسین با دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه آیت الله حسینی بوشهری دیدار و گفتگو کردند.
پنج شنبه 19 مهر 1397
سرفصل‌های رشته مطالعات سبک زندگی اسلامی در مقطع سطح سه حوزه
بیست و سومین جلسه شورای علمی مؤسسه سبک زندگی آل یاسین با حضور اعضاء تشکیل شد.
شنبه 7 مهر 1397
تعیین موضوعات کرسی های آزاد اندیشی پژوهشکده سبک‌زندگی اسلامی در سال 1397
26 موضوع کرسی‌های آزاد اندیشی پژوهشکده سبک‌زندگی اسلامی مورد تصویب کمیسیون کرسی‌های آزاداندیشی حوزه علمیه قم قرار گرفت. برخی از این موضوعات به شرح زیر است:
چهارشنبه 4 مهر 1397
اتمام ترجمه و تعلیقه کتاب «سبک‌های زندگی و خرده فرهنگ‌ها»
به گزارش اداره روابط عمومی مؤسسه سبک زندگی آل یاسین؛ کار ترجمه کتاب «سبک‌های زندگی و خرده‌فرهنگ‌ها؛ پیشینه و چشم‌انداز جدید» رو به پایان است.
سه شنبه 3 مهر 1397
دیدار مسئول بسیج جامعه زنان سپاه ناحیه امام حسین(ع) قم با کارشناسان مؤسسه آل‌یاسین
مسئول بسیج جامعه زنان سپاه ناحیه امام حسین(ع) قم سرکار خانم خلیلی با کارشناسان مؤسسه سبک‌زندگی آل‌یاسین، دیدار و گفتگو کردند.
حاشیه‌نشینی در ایران
سابقة حاشیه‌نشینی در ایران به سال‎های 1300 برمی­گردد. اولین پژوهش در این حوزه را مرکز مطالعات مؤسسة تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران در سال 1350 انجام داده است.[1]

سابقة حاشیه‌نشینی در ایران به سالهای 1300 برمی­گردد. اولین پژوهش در این حوزه را مرکز مطالعات مؤسسة تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران در سال 1350 انجام داده است.[1]موضوع آن مطالعاتی دربارة گودنشینان و حاشیه‌نشینان شهری اطراف شهرهای تهران، تبریز و اهواز بوده است. نتیجه این است که ساکنان این مناطق عمدتاً گروه‌های کم‌درآمدی بوده­اند که اغلب از شهرها و روستاهای کوچک اطراف به این مناطق مهاجرت کرده­اند.

پس از آن پدیدة حاشیه‌نشینی به شدت توسعه‌یافته و در سالهای اخیر به بیشترین حد خود رسیده است؛ چرا که پایین بودن درآمد در روستاها و نبودن فرصت‌های اشتغال در جریان حرکت روستاییان به شهرها، رشد سریع جمعیت شهری و کمبود مسکن روز‌به‌روز نمایان­تر شده و تعداد جمعیت حاشیه‌نشینان افزایش یافته است. به دلیل گرانی غیرمتعارف زمین شهری در کلان‏شهرها به‌ویژه تهران، هیچ راهی جز ظهور قارچ­گونه و شتابان حاشیه‌نشینی شهری باقی نمی­ماند.

تا سال 1320 اقتصاد شهر و روستا تا حدودی در توازن با هم بودند، بنابراین تا این زمان، مهاجرت به شهر، معضل نشده بود؛ ولی از سال 1332 به بعد با اجرای برنامه­ها و طرح‌های نوسازی و توسعة اقتصادی، روند توسعة شهرها نضج گرفت و به اتکای در آمد نفت (مهم‌ترین منبع مازاد اقتصادی) طرح‌های زیربنایی شهری و توسعة صنعتی به اجرا درآمد. از این زمان است که روند در حاشیه قرار گرفتنِ بخش کشاورزی آغاز می­شود و روستاییان، مهاجرت گروهی خود را به شهرها شروع می­کنند.

در دهة 40 با کاهش نقش کشاورزی در اقتصاد ایران و با رکود اقتصاد روستایی و بی‌زمین شدن میلیون‌ها کشاورز در نتیجة اصلاحات ارضی و رشد همه‌جانبة زندگی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهر، روند مهاجرت نیروی مازاد کار از روستا به شهرهای بزرگ شدت گرفت. با تشدید این روند، عرضة نیروی کار از تقاضای آن در شهرها پیشی گرفت؛ ازاین‌رو مهاجران تهی‌دست در محدودة شهرها و در اراضی بایر و غصبی (عمدتاً دولتی) و با مواد و مصالح در دسترس، از جمله حلبی، حصیر، لاستیک فرسوده، خشت و گل و نیز با همیاری یکدیگر سکونت‌گاه‌هایی غیر بهداشتی و فاقد هر گونه تسهیلات زیربنایی و رفاهی برپا کردند و در این آلونک­های کثیف و غیراستاندارد سکنی گزیدند.

 


[1]. آنچه در پی می‌آید اقتباسی از منابع ذیل است: اسدالله نقدی، حاشیه نشینی: تئوری، روش‌ها، مطالعات موردی، ص102-151؛ سیدرضا صالحی امیری و زهرا خدائی، حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی؛ چالش‌ها و پیامدها، ص33-441؛  انجمن جامعه شناسی ایران و شورای اجتماعی کشور، آسیب‌های اجتماعی ناشی از حاشیه نشینی، روابط همسایگی و آپارتمان‌شینی، تهران، 1391، مقالات: تحلیلی بر عوامل، آثار و پیامدهای اجتماعی حاشیه نشینی، ص67-95، ، فراتحلیل پژوهش­های حاشیه‎نشینی در کلان‌شهر تهران، ص203-229.