توحید صدوق: جلسه سی و هشتم (صوت و متن)

استاد: دکتر محمدتقی فعالی (صوت و متن)

توحید صدوق استاد دکتر فعالی جلسه سی و هشتم 11/ 11/ 1394

در جلسه قبل بیان شد که هر کس این کلمه شریفه لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ را با اخلاص بر زبان جاری سازد، حالت امن پیدا خواهد کرد و گویا این کلمه دژ محکمی اطراف او می‌شود که او را محافظت می‌نماید.

انواع کرامت

کرامت انسان بر دو نوع است:

·                     کرامت ذاتی

·                     2- کرامت اکتسابی

کرامت ذاتی:یعنی آن استعدادها و قابلیت هایی که خداوند متعال برای رشد و شکوفایی در وجود همه انسان‌ها به ودیعه نهاده است. شرافت بالقوه، داده خداست. آیه شریفه زیر اشاره به کرامت ذاتی انسان‌ها دارد.

وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنی‏ آدَمَ؛ و به راستی ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم.[1]

کرامت اکتسابی:شرافت ها و نیکی هایی که انسانها با عمل خوبِ خود، بدست می آورند. و آیه شریفه زیر اشاره به کرامت اکتسابی انسان است.

إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلیمٌ خَبیرٌ؛در حقیقت ارجمندترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست. بی‌تردید، خداوند دانای آگاه است.[2]

انسان‌ها دو بعد دارند: بالقوه و بالفعل. داشتن بالقوه‌ها و کرامت ذاتی ارزشی ندارد. اگر انسان تلاش نماید که کرامت ذاتی انسان بالفعل شود، ارزش دارد. دست آوردهای بشر اگر منطبق با تقوا باشد ارزش دارد و  إلا ارزشی نداشته و ضد ارزش می‌شود. خداوند می‌فرماید: من به انسان‌ها یک ظرفیتی دادم که هیچ موجودی این ظرفیت و کرامت ذاتی را ندارد. آیات زیر اشاره به کرامت ذاتی انسان‌ها است.

وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء کُلَّهَا؛و [خدا] همه [معانى‏] نامها را به آدم آموخت.[3]

وَ إِذْ قالَ رَبُّکَ لِلْمَلائِکَهِ إِنِّی جاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلیفَهً قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِکُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِکَ وَ نُقَدِّسُ لَکَ قالَ إِنِّی أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ؛و چون پروردگار تو به فرشتگان گفت: من در زمین جانشینی خواهم گماشت، [فرشتگان ] گفتند: آیا در آن کسی را می گماری که در آن فساد انگیزد، و خون‌ها بریزد؟ و حال آنکه ما با ستایش تو، [ تو را ] تنزیه می کنیم و به تقدیست می‌پردازیم. فرمود: من چیزی می دانم که شما نمی‌دانید.[4]

انسان بواسطه کرامت ذاتی برتر است، ولی این ربطی به انسان ندارد. لذا خداوند متعال در آیه زیر می‌فرماید:

فَتَبَارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِینَ؛آفرین باد بر خدا که بهترین آفرینندگان است.[5]

علت گلایه‌های خدا نسبت به انسان در قرآن این است که خیلی استعداد به انسان داده ولی او استفاده نمی‌کند. چون معمولاً انسان‌ها تلاش نمی‌کنند، خداوند متعال گلایه می‌کند.

محال است انسان کار خوبی کند و خداوند کریم صد برابر آن را به او ندهد. بدی طبق عدل وخوبی طبق فضل.

 


[1]. اسراء/7.

[2]. حجرات/13.

[3]. بقره/31.

[4]. بقره/30.

[5]. مومنون/14.

مطالب مرتبط

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.