معرفی کتاب «به چه کسی ببخشیم؟»؛ دفتر پنجم از مجموعه «راهی به آسمان» | محمدتقی فعالی
راهنمای جامع بخشش؛ مروری بر آخرین جلد از مجموعه «راهی به آسمان»
به گزارش روابط عمومی موسسه سبک زندگی آل یاسین؛ کتاب «راهی به آسمان: به چه کسی ببخشیم؟»، پنجمین و آخرین جلد از مجموعه ارزشمند «راهی به آسمان» به قلم محمد تقی فعالی است. این اثر که توسط انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسین (تیماس) منتشر شده، مباحث عملی و انگیزشی بخشش را به اوج خود میرساند. پس از پاسخ به پرسشهای «چرا؟»، «چگونه بخشنده شویم؟»، «چگونه ببخشیم؟» و «چرا نمیبخشیم؟»، این جلد به دو موضوع کلیدی میپردازد: شناسایی مخاطبان و مصارف بخشش، و تشریح آثار و برکات شگفتانگیز آن.
چکیده معرفی کتاب «راهی به آسمان: به چه کسی ببخشیم؟»
این کتاب به عنوان حسن ختام مجموعه، به دو بخش اساسی تقسیم شده است. بخش اول به پرسشهای عملی در مورد مصارف انفاق پاسخ میدهد؛ از جمله اینکه به چه کسانی میتوان بخشید، اولویت با کیست و آیا تحقیق در مورد استحقاق نیازمندان لازم است یا خیر. نویسنده با بررسی آیات و روایات، ضمن معرفی گروههای مختلف نیازمندان، به این نتیجه میرسد که هیچ اولویت ثابتی وجود ندارد و بهترین بخشش، آن است که بیشترین گذشت را در پی داشته باشد. بخش دوم کتاب به طور مفصل به «شکوفههای بخشش» میپردازد و بیش از بیست اثر و فایده دنیوی و اخروی انفاق را برمیشمرد که ازدیاد مال، آرامش روح، سلامتی، طول عمر و جلب محبت الهی از جمله آنهاست.
موضوع و محتوای کلی کتاب
موضوع اصلی کتاب، راهنمایی خواننده در مورد مصارف صحیح انفاق و ایجاد انگیزهای قدرتمند از طریق بیان نتایج و برکات آن است. این اثر با رویکردی عملی و امیدبخش، تلاش میکند تا آخرین ابهامات و تردیدها را در مسیر بخشندگی برطرف سازد. کتاب با این ایده آغاز میشود که طبیعت انسان، همانند خورشید و سایر موجودات، بر بخشندگی استوار است و بهترین یادگاری که از انسان باقی میماند، بخششهای اوست. سپس به تشریح مصادیق و آثار این عمل میپردازد.
ساختار و محتوا
کتاب از یک مقدمه و پنج فصل اصلی تشکیل شده است که فصل پنجم، خود به زیرشاخههای متعددی تقسیم میشود:
-
فصل اول: به چه کسانی میتوان بخشید؟
این فصل با بررسی آیات و روایات، موارد مصرف صدقه را مشخص میکند که شامل بیش از ۲۵ گروه میشود ؛ از جمله: فقرا و مساکین، بدهکاران، در راه ماندگان، بردگان، یتیمان، والدین و خویشاوندان، آسیبدیدگان از حوادث طبیعی، زندانیان سیاسی و حتی غیرمسلمانانی که امید به هدایتشان میرود (مؤلفة قلوبهم).
-
فصل دوم: اولویت با کیست؟
در این بخش، نویسنده با بررسی روایات مختلف که اولویتهای متفاوتی (والدین، خویشاوندان، همسایگان، هر کس که سؤال کند) را بیان کردهاند، نتیجه میگیرد که ترتیب و اولویت ثابتی در این زمینه وجود ندارد. او دو معیار ارائه میدهد: اول اینکه بخشش به کسی که از نظر عاطفی دورتر است (مانند دشمن)، چون نیازمند گذشت بیشتری است، فضیلت بالاتری دارد. دوم اینکه، هر نیازی که به انسان عرضه میشود، یک “هدیه از جانب خدا” و یک نشانه است که باید در اولویت قرار گیرد.
-
فصل سوم: احراز شرائط لازم است؟
این فصل به این پرسش پاسخ میدهد که آیا باید قبل از کمک، از نیازمند بودن واقعی فرد اطمینان حاصل کرد؟ پاسخ این است که در کمکهای فردی، تفحص و تحقیق لازم نیست و نباید سائل را رد کرد. اما در امور سازمانیافته مانند مراکز خیریه، برای جلوگیری از سوءاستفاده، احراز شرایط ضروری است.
-
فصل چهارم: بخشش، گداپروری نیست
نویسنده این تصور رایج را رد میکند و استدلال مینماید که اتفاقاً «عدم بخشش» است که به دلیل افزایش فاصله طبقاتی، به گداپروری دامن میزند. همچنین، بیشتر مصادیق بخشش، غیرمالی است و شامل مواردی چون ایجاد شغل برای نیازمندان میشود.
-
فصل پنجم: شکوفههای بخشش
این بخش مفصلترین قسمت کتاب است و به آثار و نتایج متعدد بخشندگی میپردازد:
- برکت و افزونی مال: بخشش و انفاق، عامل مستقیم ازدیاد چندین برابری مال است. قرآن صریحاً وعده داده که پاداش مالی این عمل، تا هفتصد برابر و حتی بالاتر، موجب وفور و برکت داراییها میشود.
- استواری روح: انفاق موجب تثبیت نفس و استحکام روح میشود.
- آرامش و شادی: بخشش، ترس و اندوه را از دل میزداید و آرامش و شادی حقیقی به ارمغان میآورد.
- پاکی درون و رشد: صدقه موجب پاکی روح از گناهان و حب مال شده و زمینه رشد معنوی را فراهم میکند.
- آشتی دلها و اصلاح دین: بخشش کینهها را از بین برده و موجب الفت میان قلوب میشود. همچنین، سخاوت موجب اصلاح دین است.
- سلامتی و طول عمر: صدقه بیماریها را درمان میکند ، مرگهای ناگهانی و بد را دفع میکند و باعث طولانی شدن عمر میشود.
- آثار دیگر: از دیگر آثار ذکر شده میتوان به فرزند زیبا ، نرمخویی ، محبوب خدا شدن ، رسیدن به بهشت و کسب موفقیت در زندگی اشاره کرد.
نتیجهگیری کتاب
در «فرجام سخن»، نویسنده تأکید میکند که خداوند نیازهای هر روز را برای افراد بخشنده سهمیهبندی کرده و از طریق نیازمندان به دست آنان میرساند. کتاب با مرور خلاصه شرایط و آثار بخشش، این مجموعه را به پایان میرساند و تصویری کامل از جایگاه بخشندگی به عنوان یک سبک زندگی جامع و سعادتبخش ارائه میدهد.
رویکرد نویسنده
رویکرد محمد تقی فعالی در این جلد، هم عملی و هم انگیزشی است. او با دستهبندی دقیق و مستند مباحث، به سوالات کاربردی مخاطب پاسخ میدهد و همزمان با تشریح نتایج شگفتانگیز بخشش، انگیزهای قوی برای عمل به این فضیلت ایجاد میکند. استفاده از منابع قرآنی و روایی، ویژگی برجسته این اثر است.
نقاط قوت کتاب
- پاسخ به سوالات عملی: کتاب به چه کسی ببخشیم؟ به خوبی به دغدغههای رایج در مورد انفاق (مانند اولویتبندی و تحقیق) پاسخ میدهد.
- جامعیت در بیان آثار: فهرست کامل و مستند برکات بخشش، یکی از کاملترین مجموعهها در این زمینه است.
- ساختار منطقی: کتاب با نظم مشخصی از مباحث عملی به سمت مباحث انگیزشی حرکت میکند.
- زبان روان و امیدبخش: لحن نویسنده ساده، دلنشین و سرشار از امید است.
مخاطبان هدف کتاب
این کتاب برای تمام کسانی که به دنبال راهنمایی در مورد چگونگی و چرایی کمک به دیگران هستند، مفید است. همچنین برای افرادی که نیازمند تقویت انگیزه برای کارهای خیر هستند، این اثر میتواند منبعی بسیار الهامبخش باشد.
اهمیت کتاب
اهمیت این اثر در تکمیل یک دوره جامع معرفتی-عملی در باب بخشش است. کتاب به چه کسی ببخشیم؟ با ارائه یک چشمانداز کامل از مصارف و بهویژه نتایج بخشندگی، به خواننده نشان میدهد که بخشش یک معامله دو سر سود است که در آن، سود بخشنده به مراتب بیشتر از گیرنده است. این نگاه، انفاق را از یک عمل صرفاً اخلاقی به یک سرمایهگذاری هوشمندانه دنیوی و اخروی تبدیل میکند.
مشخصات کتاب
- عنوان: راهی به آسمان – به چه کسی ببخشیم؟
- نویسنده: محمد تقی فعالی
- ناشر: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسین(تیماس)
- سال نشر: ۱۳۹۴
- نوبت چاپ: اول، بهار ۱۳۹۴
- شابک (ISBN): ۹۷۸-۶۰۰-۷۹۱۷-۰۴-۶
- تعداد جلد مجموعه: ۵ جلد
برای تهیه این کتاب به درگاه اینترنتی نشر تیماس یا محل مؤسسه سبک زندگی آل یاسین مراجعه و یا با شماره ۰۲۵۳۲۹۲۳۸۲۷ تماس حاصل فرمایید.
درگاه اینترنتی نشر تیماس: www. timaas. ir
آدرس مؤسسه آل یاسین: قم، خیابان شهید صدوقی (زنبیل آباد)، خیابان شهید اسماعیل شهبازی، پلاک ۹۳
