توحید صدوق: جلسه پنجاه و هشتم (صوت و متن)

استاد: دکتر محمدتقی فعالی (صوت و متن)

توحید صدوق 20/ 1/ 1396

در جلسه گذشته، احادیث 27 تا 31 بیان شد و نکاتی درباره آنها مطرح گردید.

ادامه بحث:

حدیث 32: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‌ مَنْ مَاتَ لَا یُشْرِکُ بِاللَّهِ شَیْئاً أَحْسَنَ أَوْ أَسَاءَ دَخَلَ الْجَنَّهَ؛[1] هر که بمیرد در حالى که چیزى را با خدا شریک نسازد خواه خوبى نموده باشد و خواه بدى کرده باشد داخل بهشت شود.

نکات مربوط به حدیث:

نکته اول: زندگی در دنیا و در ظرف دنیا دو گونه است:

1. زندگی در دنیا و مقید به دنیا؛ یعنی زندگی با تنش، حزن و حسرت.

2. زندگی در دنیا و غیر مقیّد به آن؛ یعنی زندگی همراه با احساس حضور خدا و لبریز از آرامش، شادی و بدون حسرت. این زندگی دنیایی، در واقع زندگی بهشتی داشتن در دنیاست.

نکته دوم: تعبیر «دَخَلَ الْجَنَّهَ» در حدیث، هم به بهشت آخرت اشاره دارد و هم می‌تواند به گونه دوم زندگی؛ یعنی زندگی فرادنیوی در ظرف دنیا اشاره داشته باشد.

نکته سوم: از تعبیر «أَحْسَنَ أَوْ أَسَاءَ» دو نکته قابل برداشت است:

1.  انسانِ موحّد، بدکردار نیست و اگر هم دچار بدکرداری و انحراف شود، انحرافش چنان نیست که نتواند بازگردد.

2. کارهای بد انسانِ موحّد با خوبی‌ها و ارزش‌های والای او قابل قیاس نیست.

نکته چهارم: رویکرد ما و برخی از بزرگان این است که دیگران نباید کار بد انجام دهند. این رویکرد، خوب است ولی به نظر می رسد که تعبیر «أساء» در حدیث، به ما می‌فهماند که امامان و پیامبر اسلام، اشتباهات و خطاهای مردم را  می‌پذیرفتند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود که درباره چگونگی رویکرد معصومین ع نسبت به خطاهای مردم تحقیقاتی تدوین شود.

 


[1]. شیخ صدوق، التوحید، ص30.

مطالب مرتبط
ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.