مبانی و مسائل سبک زندگی: جلسه اول (صوت و متن)

استاد: دکتر احمد حسین شریفی (صوت و متن)

       جلسه اول   25/ 06/ 1393

چیستی و جایگاه سبک زندگی

اهمیت بحث از سبک زندگی

1. مناسبترین راه برای انتقال باورها و ارزشها:

یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ؛ کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ (صف،3-2)

2. مهمترین ابزار برای نمایش عزتمندی و افتخار به هویت خودی است.

3. بروز و ظهور آسیبهایی جدی در اخلاق اجتماعی مردم.

4. موقعیت فرانهادی اسلام پس از انقلاب اسلامی.

5. عمومیترین و اثرگذارترین جبهه جنگ نرم.

6. نرمافزار جامعهسازی و تمدنسازی اسلامی (گامهای چهارم و پنجم نهضت اسلامی).

تعاریف و رویکردها

در یک دستهبندی کلی از سه رویکرد کلان میتوان نام برد:

1. رویکرد جامعهشناسانه: متأثر از اندیشههای گئورگ زیمل (1858-1918) و ماکس وبر (1864- 1920) است؛ (نقشی همچون مفهوم «طبقه» و «هویت اجتماعی» را ایفا میکند)

2.رویکرد روانشناسانه: متأثر از آراء و اندیشههای آلفرد آدلر(1870-1937) است؛ (نقشی همچون مفهوم «شخصیت» و «منش» ایفا میکند)

3.رویکرد دینشناسانه: متأثر از نوع نگاه افراد و جوامع به دین و ارزشها است.

تعریف مورد قبول

سبک زندگی:«مجموعهای از رفتارهایفردی یا اجتماعی که متأثر از باورها و ارزشهای پذیرفته شده، امیال فردی و محیط اجتماعی و شرایط اقلیمی، وجههغالب رفتاری فرد، گروه یا جامعه شده است.»

الزامات و لوازم تعریف مورد قبول

1. هویتسهلایهای انسان.

2. گستره سبک زندگی.

3. اقناعی است و نه تحمیلی؛

·  سبک زندگی، دستوری نیست؛ تعلیمی است.

·  با قوه قهریه امکان تحقق ندارد؛

·   آییننامهای نیست. سبکهای مطلوب زندگی را نمیتوان به صرف قانونگذاری محقق ساخت.

·   برنامهریزی فرهنگی میخواهد.

·   سبک زندگی، وابسته به هدف زندگی است.

4. پیدایش و زوال آن تدریجی است.

نمونهای قرآنی

مواجهه قرآن با شرابخواری به عنوان یکى از عادت‏هاى بد (رذایل نهادینهشده) میتوان الگویی برای تغییر سبک زندگی نامطلوب دانست:

نخستین گام: وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخیلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَکَراً وَ رِزْقاً حَسَناً إِنَّ فی‏ ذلِکَ لَآیَهً لِقَوْمٍ یَعْقِلُون‏.(نحل، 67)

دومین مرحله در مدینه:  یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَیْسِرِ قُلْ فیهِما إِثْمٌ کَبیرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَکْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما وَ یَسْئَلُونَکَ ما ذا یُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ کَذلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمُ الْآیاتِ لَعَلَّکُمْ تَتَفَکَّرُون‏.(بقره، 219)

سومین مرحله: لا تَقْرَبُوا الصَّلاهَ وَ أَنْتُمْ سُکارى.(نساء، 43).

 مرحله آخر: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَیْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّیْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ.(مائده،90)

این روش تدریجى تنها به چند نمونه محدود نمى‏شود، بلکه با اخلاق قرآنى نیز قابل تطبیق است، چنان‏که بر نظام کلى اسلامى منطبق است.

مطالب مرتبط

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.