مطالعه تطبیقی روابط مالی زوجین ناشی از طلاق در حقوق ایران و انگلیس

چکیده: با وقوع طلاق بین زوجین، عقد نکاح بین آن دو منحل می‌شود و به‌تبع آن آثار مالی ‌‌‌از خود به‌جای می‌گذارد. در حقوق انگلیس نیز نهاد طلاق وجود دارد که در نتیجه آن، مسائل مالی در میان زوجین مطرح می‌شود و به نظر می‌رسد قابل مقایسه با حقوق ایران باشد. در حقوق ایران آثار مالی ناشی از طلاق، در روابط زوجین، به سه دسته تقسیم می‌شود: برخی حقوق، در زمان عقد نکاح به‌وجود می‌آید؛ اما به علت عدم دریافت آن‌ها و موکول شدن به زمان وقوع طلاق، به‌عنوان آثار مالی طلاق به‌حساب می‌آید، مانند مهریه، نفقه معوقه، اجرت‌المثل و استرداد جهیزیه. برخی دیگر به هنگام طلاق ایجاد می‌شود و چنانچه طلاق محقق نشود، طرح ادعا در مورد آنان نیز بی‌اثر است؛ از قبیل نحله و نیز فدیه در طلاق خلع و مبارات. بالاخره برخی دیگر، دنباله آثار مالی نکاح هستند که تا مدت محدودی ادامه دارند، مانند نفقه ایام عده در طلاق رجعی، نفقه زن حامل در طلاق بائن، توارث زوجین در مدت عده طلاق رجعی و توارث زوجه از زوجی که در حال بیماری، همسرش را طلاق دهد و سپس زوج تا یک‌سال از تاریخ طلاق، در اثر همان بیماری فوت نماید. البته در حقوق انگلیس بیشتر مسائل مالی طلاق، حول نیازها و شرایط طرفین می‌‌چرخد و بر این اساس، قواعد جزئی از پیش تعیین شده به نفع هریک از زوجین، در این زمینه وجود ندارد؛ بنابراین قضات با بررسی شرایط هر پرونده است که در مورد آثار مالی طلاق، تصمیم می‌گیرند و به‌تبع آن احکامی به‌صورت پرداخت‌های اقساطی، پرداخت‌های نقدی، تصرف حقوق بازنشستگی و انتقال اموال خانوادگی صادر می‌کنند.