افسردگی
نویسنده: عبدالرضا آتشینصدف
تعریف
افسردگی بهمعنای دلتنگی و پژمردگی، در اصطلاح به حالت مرضی – عاطفی گفته میشود که با احساس نومیدی، بیکفایتی، گناه و ترس همراه است. سلیگمن معتقد است که افسردگی عبارت است از باور شخص به اینکه درمانده است و هیچ کاری نمیتواند انجام دهد تا از بدبختیهای زندگی رها شود. بسیاری از افرادی که نسبت به زندگی و به نوع بشر بدبین هستند، بیدلیل خشمگین و پرخاشگرند، زندگی را پوچ و بیهدف میشمارند و گاه برای اثبات نظرگاه خود به توجیهات شبهعلمی و فلسفی متوسل میشوند، ممکن است به افسردگی ضعیف و شبه فرمی مبتلا باشند که جنبههایی از شخصیت آنان را تحت تأثیر قرار داده است.
آمار افسردگی
تأمین سلامت اقشار مختلف جامعه یکی از مهمترین مسائل اساسی هر کشور است که باید آن را از دیدگاه جسمی، روانی و اجتماعی موردتوجه قرار داد. برحسب مطالعات، میزان شیوع اختلالات روانی در کشورهای در حال توسعه رو به افزایش است؛ اما در برنامهریزیهای توسعه اجتماعی – اقتصادی پایینترین اولویت به این اختلالات داده میشود. بر پایه پیشبینیهای پژوهشگران بینالمللی، سهم اختلالات خلقی از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۰۲ به ترتیب، از رتبه چهارم به رتبه دوم جابهجا شده است. مطالعات شیوعشناسی در دنیا نشان میدهد که افسردگی اساسی در میان نوجوانان و جوانان شایع است. افسردگی جزء بیماریهایی است که به دلیل اهمیت و شیوع، نزد روانشناسان و روانپزشکان به «سرماخوردگی روانی» شهرت دارد. در بین بیماریهای غیرکشنده، افسردگی بالاترین آمار را دارد و حجم زیادی از منابع عمومی سلامت را به دلیل هزینههای قابلتوجه بر فرد تحمیل میکند و از سویی تأثیرات مخربی در جامعه به دنبال دارد که از آن جمله میتوان به کاهش حوصله و انگیزه در زندگی فردی، کار و امور اجتماعی اشاره کرد.
افسردگی چهارمین و بزرگترین عامل بیماریها، در بین بیماریهای غیر کشنده است. این بـیماری از عـلل پیشرو در ایجـاد ناتوانی در دنیا به شمار میرود، بهطوریکه در ۲۰ سال آینده دومین عامل منجر به ناتوانی در جهان خواهد شد.
افسردگی با روند رو به رشد تکنولوژی، توسعه شهری، زندگی ماشینی، مشغلههای فراوان کاری و سایر زمینههای اجتماعی، پیامدهای اجتماعی بسیاری نیز دربردارد. بر اساس گزارش مشترک سازمان بهداشت جهانی و بانک جهانی، اختلالات افسردگی در صدر ۱۰ علت مهم ناتوانی و از کارافتادگی در جهان محسوب میشود. در جهان میلیونها نفر به افسردگی دچار هستند که ۹۰ درصد آنها امکان بهبود ندارند؛ اما کسی از این واقعیت سخن نمیگوید. تعداد کسانی که از این بیماری رنج میبرند از بیماران قلبی، ایدز و… خیلی بیشتر است و این در حالی است که اگر این بیماری، جسمی، سرطان ناشی از عوامل محیطی و یا یک بیماری همهگیر بود روی این ارقام بهطور وسیعی در سراسر دنیا تبلیغات میشد؛ اما ازآنجاییکه افسردگی یک بیماری بیصدا است، کمتر به آن توجه میکنند. بنا به گزارش سازمان بهداشت جهانی، تقریباً ۱۰۰ میلیون نفر در دنیا از بیماری افسردگی رنج میبرند که این آمار همچنان رو به افزایش است. دکتر مری، رئیس بخش بیماریهای فراگیر سازمان بهداشت جهانی معتقد است تا سال ۲۰۲۰ میلادی، افسردگی دومین بیماری عمده جهان خواهد شد.
بر اساس موج چهارم (۲۰۰۴-۱۹۹۹) پیمایش ارزشهای جهانی اینگلهارت در بین ۷۰ کشور جهان، ایران با رتبه ۶۱ در جدول جهانی شادی، جز ۱۰ کشور افسرده انتهای جدول قرار گرفته است که با توجه به بالا بودن جمعیت جوان در ایران این آمار بسیار قابلتأمل مینماید. چراکه افسردگی علاوه بر پیامدهایی که در سطح خرد و میانی دارد پیامدهایی در سطح کلان بهویژه توسعه کشور خواهد داشت و با عنوان یک مانع و کُند کننده در این مسیر خواهد بود.
همچنین بر اساس نتایج آخرین پایش سلامت روان که در سالهای ۸۹ و ۹۰ انجام شده است؛ ۶/۲۳ درصد از جمعیت ۱۵ تا ۶۴ ساله ایران به یکی از اختلالات روانی مبتلا هستند، شیوع ابتلا به افسردگی نیز ۶/۱۳ درصد برآورد شده است. افسردگی در بین زنان، ۵/۱۶ درصد اما در مردان ۷/۱۰ درصد گزارش شده است. با وجود شیوع بالای افسردگی در جمعیت کشور، حدود ۵۰ درصد از مبتلایان به این اختلال که میتواند زمینهساز برخی آسیبهای اجتماعی هم باشد برای درمان مراجعه نمیکنند؛ زیرا از بیماری خود اطلاع نداشته یا خود را بیمار نمیدانند.
پایش سبک زندگی، سال پنجم، شماره ۲۶، پائیز و زمستان ۱۳۹۷، صفحات ۶۸-۷۰.
