علائم و نشانه‌های خودکشی

نشانه ها و علایم

مجموعه ای از نشانه ها و تغییرات در سبک زندگی به وجود آیند که می‌توان براساس آن‌ها خودکشی افراد را پیش‌بینی کرد.

۱)    نشانه‌های کلامی

در بسیاری از موارد، شخصی که قصد خودکشی دارد، نشانه های کلامی را در مورد کاری که می‌خواهد انجام بدهد بیان می‌کند. چیزهایی از قبیل «این آخرین بهار من است» یا «من مدت زیادی اینجا نخواهم ماند». حتی ممکن است به یکی از کسانی که دوستش دارد بگوید «تو دیگر مرا نخواهی دید».

۲)    لذت نبردن از کارهایی که سابقاً لذت‌بخش بوده‌اند

بسیاری از اوقات می‌بینیم که فعالیت‌های لذت‌بخش، مانند سرگرمی ها یا حوادث و فعالیت‌های ورزشی، اکنون برای شخص هیچ اهمیتی ندارد. او دیگر هیچ علاقه‌ای به آن فعالیت‌ها از خودشان نمی‌دهد و حتی قادر به وانمود کردن این مسئله هم نمی‌تواند باشد.

۳)    بی‌توجهی به وضع ظاهری

بسیاری از افرادی که در فکر خودکشی هستند نسبت به وضع ظاهری‌شان بی‌توجهی می‌کنند، چون این موضوع برای آنان از درجه اهمیت کم‌تری برخوردار است. به‌طورکلی فردی که با مرگ فقط زمان کوتاهی فاصله داشته باشد، دیگر هیچ نیازی نمی‌بیند که به بهداشت فردی خود توجه کند.

۴)    تغییر در عادات غذایی و خواب

شخصی که به‌طور جدی به خودکشی می‌اندیشد، دیگر برای عادت‌های شخصی سابقش هیچ اهمیتی قائل نیست. خوردن غذاهای مورد علاقه، رفتن به رستوران و اعمالی از این قبیل بی‌اهمیت می‌شوند.
علاوه بر این خواب او نیز به شدت تغییر می‌کند. خواب برخی افراد به‌طور مکرر دچار تغییر می‌شود، درحالی‌که برای برخی ساعت‌های خوابشان کاملاً عوض می‌شود. نکته قابل‌ملاحظه ‌این است که چیزهایی که زمانی یک عادت طبیعی تلقی می‌شدند، اکنون غیر طبیعی شده و یا از حداقل اهمیت برخوردارند.

۵)    بی حوصلگی مداوم

بسیاری از افرادی که به فکر خودکشی هستند در یک حالت بی‌حوصلگی به‌سر می‌برند. بخشی از این بی‌حوصلگی می‌تواند ناشی از بی‌هنجاری عموم مردم در سبک زندگی باشد که اکثر آنان دچار آن هستند.
در این‌حالت، تمام چیزها بی‌اهمیت واقع می‌شوند و هیچ انگیزه مشخصی برای انجام دادن کارها در فرد دیده نمی‌شود. به نظر آنان زندگی بی هدف است و هیچ سرانجامی ندارد.

۶)    مرتب کردن امور شخصی

یکی از علایم در مورد افرادی که قصد خودکشی دارند مرتب کردن غیرعادی وسایل و امور شخصی است. به‌عنوان نمونه زن سالخورده‌ای که به تنهایی زندگی می‌کرد، درحالی‌که در تختش دراز کشیده بود گلوله‌ای به سوی پیشانی خود شلیک کرد. در زمان بررسی صحنه مرگ، ماموران پزشکی قانونی متوجه شدند که او بر روی پیشخوان آشپزخانه‌اش، اوراق بیمه و دیگر اطلاعات شخصی مورد نیاز از جمله شماره تلفن برای اعلام خبر مرگ به بستگانش و ترتیب مراسم کفن و دفنش را قرار داده بود. بسته‌ای حاوی مدارک پیش‌پرداخت مراسم کفن و دفن نیز در آنجا وجود داشت. این قربانی دارای مشکلات شدیدی از جمله سرطان و دیابت بود و قرار بود که بر روی کمرش نیز عمل جراحی انجام شود. شاید در ذهن او خودکشی، بستگانش را از هر نوع مسئولیتی در قبال او خلاص می‌کرد.
این زن از خود یادداشتی به‌جا گذاشت که دلایل خود را برای خودکشی توضیح داد. او بر روی پیشخوان آشپزخانه مدارک بیمه عمر، اطلاعات بانکی، مدارک مربوط به وراثت و دیگر اطلاعات مورد نیازش را قرار داده بود.

۷)    بخشش اموال

بسیاری از افرادی که در فکر خودکشی‌اند، آگاهانه تصمیم به بخشش اموال شخصی و گاهی گرانبهای خود می‌گیرند. در یک مورد مرد جوانی یک هفته قبل از خودکشی، قلاب ماهی‌گیری و جعبه‌های حاوی طعمه‌هایش را به برادرش داد. او به اشتباه فکر کرد که انگیزه برادرش از دادن هدیه فقط بخشندگی بوده است.

۸)    سبک زندگی انزوایی

شخصی که قصد خودکشی دارد اغلب انزوا پیشه می‌کند. او از ارتباط و تماس با خانواده و دوستان خودداری می‌کند، این کار نوعاً به داین دلیل انجام می‌شود که او خودش را برای خودکشی آماده می‌کند و با این حربه روانی سعی می‌کند که خودکشی را آسان‌تر کند.

پایش سبک زندگی، سال چهارم، شماره ۲۰، مرداد ۱۳۹۶، صفحات ۸۰-۸۱.