مهدی جعفرزاده: سبک زندگی غزالی، یک «برنامه جامع الهی – انسانی» برای تصفیه قلب است
در یازدهمین پیشنشست همایش ملی "حیات طیبه" در مؤسسه آلیاسین مطرح شد؛
به گزارش مؤسسه سبک زندگی آلیاسین؛ در دوشنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۴، یازدهمین پیشنشست کنگره «حیات طیبه علمای جهان اسلام» با حضور اساتید و با محوریت سبک زندگی غزالی برگزار گردید. در این نشست، دکتر مهدی جعفرزاده (معاون پژوهش مؤسسه)، دیدگاههای ابوحامد غزالی در کتاب احیاء العلوم دین را تشریح کرد.
حیات انسانی؛ عبادتی آگاهانه و هدفمند
حجتالاسلام دکتر مهدی جعفرزاده، معاون پژوهش مؤسسه آلیاسین، در ابتدای سخنان خود، ضمن معرفی شخصیت جامع علمی و عرفانی غزالی، به تعریف سبک زندگی از نگاه او پرداخت و تصریح کرد: «سبک زندگی اسلامی از منظر غزالی صرفاً مجموعهای از عادات ظاهری یا سلسلهای از مناسک فردی نیست، بلکه یک «برنامه جامع الهی-انسانی» است. این برنامه کلیت حیات انسان را پوشش داده و آن را به یک عبادت آگاهانه، اخلاقی و هدفمند تبدیل میکند.»
در سبک زندگی از منظر غزالی، قلب آدمی، محور اصلی تزکیه و سلوک است
ایشان هدف نهایی این سبک حیات را به وضوح ترسیم کردند: «غایت این سبک زندگی، نه صرفاً آسایش دنیوی، بلکه «کسب رضای الهی» و دستیابی به «سعادت اخروی» است که مسیر تحقق آن، از «تصفیه قلب» و «قرب به خداوند» میگذرد.»
جامعیت و محوریّت قلب در الگوی غزالی
دکتر جعفرزاده در ادامه سخنان خود، به تشریح ویژگیهای الگوی ارائه شده توسط غزالی پرداخت و بر جامعیت این الگو تأکید نمود. وی تصریح کرد که این جامعیت، تمام ابعاد وجودی انسان را دربر میگیرد و شامل موارد زیر است:
- ربع عبادات: شامل عبادات خاص و ارتباط مستقیم با خداوند.
- ربع عادات: پوششدهنده آداب و عادات روزمره زندگی.
- ربع مهلکات و منجیات: ناظر بر ساحت باطنی و اخلاقی (تزکیه نفس).
ایشان در پایان این بخش افزود: «در سبک زندگی از منظر غزالی، قلب آدمی، محور اصلی تزکیه و سلوک است و اعمال جوارحی، صرفاً ابزاری در خدمت تربیت و تعالی قلب قرار میگیرند.»
غایت نهایی سبک زندگی، «کسب رضای الهی» و دستیابی به «سعادت اخروی» است.
چهار اصل بنیادین برای مجاهدت مستمر
معاون محترم پژوهش مؤسسه آلیاسین، چهار اصل بنیادین که سبک زندگی در اندیشه غزالی بر آنها استوار است را به شرح زیر بیان کرد:
- توحید: محور و مدار تمامی اعمال، اخلاق و نیات در تمام شئون زندگی.
- اعتدال و میانهروی: سعادت بر پایه تعادل میان قوای سهگانه نفس (شهوت، غضب و علم) استوار است و فضایل اخلاقی همان حد وسط میان افراط و تفریط هستند.
- مسئولیتپذیری: شامل مسئولیت در برابر خود، مسئولیت در برابر خدا و مسئولیت در قبال مردم.
- استمرار در مجاهدت و توبه: مجاهده و پالایش قلب از رذایل (مهلکات) یک جهاد مستمر است و توبه به دلیل خطاپذیری ذاتی انسان، باید ویژگی دائمی زندگی مؤمن باشد.
