جلسه چهارم 08/ 07/ 1393
بررسي نقاط ضعف سبک زندگي ما ايرانيان
چند نکتة مقدماتي
نکتة اول:
براي بررسي نحوة زيست اجتماعي مردم ايران، منطقاً سه پرسش اصلي را بايد پاسخ داد:
اولاً، آسيب‌هاي رفتاري ما چيست؟
ثانياً، علل و عوامل اين آسيب‌ها کدام است؟
ثالثاً، چگونه بايد آنها را درمان کرد؟راه يا راه‌هاي زدودن هر کدام از آنها چيست؟
نکتة دوم:
درباره اخلاق اجتماعي ما ايرانيان فراوان سخن رفته است. عده‌اي ايرانيان را مصداق همة عيوب اخلاقي شناخته شده در جهان دانسته‌اند. (نمونه: جمال‌زاده در خلقيات ما ايرانيان). در اين باره چند حقيقت غير قابل ترديد را توجه مي‌دهيم:
1. هيچ جامعة بي‌عيب يا بي‌حسني وجود ندارد.
2. جامعة ما نيز همچون همة جوامع ديگر، محاسن و معايبي دارد.
3. شايد بتوان گفت (اگر گزارش‌هاي مستشرقان و… را باور داشته باشيم) معايب اجتماعي ما ايرانيان در اکثر دوران‌هاي تاريخي‌مان، بيش از محاسن‌مان بوده است.
4. به برکت انقلاب اسلامي و احياي ارزش‌هاي اسلامي در ايران، تغييرات چشم‌گيري در اين عرصه ايجاد شده است. اما هنوز تا تحقق يک جامعة اخلاقي فاصله فراوان است.
نکتة سوم:
وقتي سخن از آسيب‌هاي سبک زندگي اجتماعي خود به ميان مي‌آوريم،
اولاً به نيمة پر ليوان نيز توجه دهيم؛
ثانياً، در بررسي آسيب‌ها و راه درمان آنها از تک‌عاملي انديشي بپرهيزيم؛
ثالثاً، اميد به بهبودي و اصلاح را بايد برجسته کنيم؛ تغيير سبک، شدني است؛ هر چند ممکن است در برخي افراد و جوامع دشوارتر باشد.
نکتة چهارم:
مقايسه خود با جوامع ديگر بدان معنا نيست که آنها هيچ عيبي يا هيچ حسني ندارند؛ اصولا هيچ جامعة‌بي‌عيب و بي‌حسني در دنيا وجود ندارد. ما اخلاقاً موظفيم از خوبي‌هاي ديگران الگو بگيريم و از بدي‌هايشان بپرهيزيم.
نکتة پنجم:
شاخص سنجش ما افق جامعة اسلام‌پسند است.
مهم‌ترين آسيب‌هاي سبک زندگي ما ايرانيان
1) عدم هماهنگي ميان ظاهر و باطن
2) عجله
3) عصبانيت و خشم اجتماعي
4) قانون‌گريزي
5) نظم‌گريزي
6) کارگريزي/ تنبلي اجتماعي
7) نمونه‌هايي از تنبلي اجتماعي ايرانيان:
8) کم‌کاري
9) کم خواني
10) تجمل‌گرايي
11) ادب گريزي اجتماعي
12) فرصت‌طلبي
13) رشوه‌گيري
14) بي‌اعتنايي يا بي‌توجهي به تجربيات ديگران
15) سبک تغذيه
